Każdy człowiek, który zamierza nabyć i hodować jakiekolwiek zwierzę powinien posiadać przynajmniej podstawową wiedzę na temat wymagań przyszłego (lub już posiadanego) pupila, czyli niezbędne informacje o jego potrzebach żywieniowych, optymalnych sposobach pielęgnacji, a także o najczęściej występujących dolegliwościach zdrowotnych (jak zapobiegać ich pojawieniu się? Jak rozpoznać objawy? Jak powinno przebiegać leczenie?).


Dotyczy to nie tylko posiadaczy psów, kotów, królików, gryzoni, ale również hodowców ryb.

 

 

Pleśniawka i ospa rybia to 2 najczęściej występujące u ryb choroby – zapobieganie, objawy, leczenie, czyli wszystko to, co każdy posiadacz ryb powinien wiedzieć.

1. PLEŚNIAWKA

Jest to choroba wszystkich gatunków ryb, jednakże najczęściej dotyka odmiany weloniaste o długich płetwach.
Pleśniawka może dotyczyć również ikry, kiedy jest ona niezapłodniona lub martwa (np. z powodu zamulenia albo braku tlenu).
Najważniejszymi czynnikami ryzyka rozwoju choroby na ikrze są: zbyt świeża woda oraz zbyt duża ilość rozkładających się substancji organicznych.

a) PRZYCZYNY

Pleśniawkę wywołują grzyby z rodzaju Saprolegnia i Achlya, które powszechnie występują w zbiornikach wodnych, ale w normalnych warunkach są dla ryb zupełnie nieszkodliwe. Z niebezpieczeństwem pojawienia się choroby mamy do czynienia w przypadku obniżonej temperatury wody w zbiorniku, osłabionej odporności ryb (np. wskutek niewłaściwych warunków transportu albo bytowania, stresu) albo w następstwie wystąpienia zranień (np. po walkach godowych). Choroba w zasadzie  nie jest zaraźliwa.

b) OBJAWY

Podstawowym objawem pleśniawki są ciemniejsze na końcach, watowate kłaczki i/lub cienkie, nitkowate, brunatnoszare strzępki (zlepiona masa i/lub osad przypominający postrzępiony filc), pod którymi widoczna jest uszkodzona skóra.

c) LECZENIE

Istnieje wiele różnych metod leczenia o różnym stopniu skuteczności. 
Najczęściej stosowany sposób leczenia pleśniawki polega na wykonaniu kilku określonych czynności. 

Chore ryby dobrze jest umieścić w osobnym akwarium (zbiorniku leczniczym).

Należy dolać do akwarium zieleni malachitowej lub błękitu metylenowego.
Po wyjęciu chorej ryby z wody i ułożeniu jej na mokrej ścierce (pamiętając, że nie powinno się dotykać zwierzęcia gołymi rękami), trzeba wypędzlować zmienione chorobowo miejsca środkiem dezynfekującym np. rozcieńczonym roztworem jodyny lub nadmanganianem potasu.
Po dokonaniu dezynfekcji wszystkich rybek należy odpowiednio podwyższyć temperaturę w akwarium.
W razie potrzeby wykonać opisany zabieg ponownie.

d) PROFILAKTYKA (zapobieganie)

Podstawą odpowiednich działań profilaktycznych przeciwko pleśniawce jest zapewnienie rybom odpowiednio zbilansowanej diety oraz optymalnych warunków bytowania (w tym właściwej temperatury i poziomu pH wody).

Konieczne jest też regularne usuwanie z akwarium zalegających w nim resztek pokarmu, odchodów i martwych roślin.

Dobrze jest wyeliminować z hodowli osobniki z zaawansowanym stadium pleśniawki. 

Warto stosować kąpiele profilaktyczne z użyciem środków, które hamują rozwój pleśni a także zapobiegają jej pojawieniu się w miejscach uszkodzenia ciała takich jak np. Sera Mycopur (produkt dostępny w ofercie naszego sklepu w przystępnej cenie). 


2. OSPA RYBIA (inaczej choroba białych kropek, kulorzęsek, ichtioftirioza)

a) PRZYCZYNY

Ospa rybia wywoływana jest przez orzęsek Ichthyophthirius multifiliis, który występuje w zasadzie w każdym akwarium, ale naprawdę niebezpieczny dla zdrowia ryb staje się w przypadku pogorszenia się jakości wody lub/i osłabionej odporności rybek. 

Choroba jest bardzo zaraźliwa (chore ryby łatwo mogą zakazić inne osobniki) i niebezpieczna (bez leczenia zainfekowane ryby zdychają), lecz jest także stosunkowo łatwa do rozpoznania i wyleczenia (jednakże im ospa staje się bardziej zaawansowana, tym trudniej ją zwalczyć).
Infekcja przenosi się głównie pomiędzy rybami, znacznie rzadziej za pośrednictwem roślin. 

b) OBJAWY

Podstawowym objawem ospy rybiej są białe, kaszkowate kropki (pojawiające się najpierw na płetwach, a następnie na całym ciele ryby).
Ponadto rybki są apatyczne, ocierają się o przedmioty w akwarium.

Inne symptomy to: znaczne osłabienie lub brak apetytu oraz czasami zwinięcie płetw. 

Warto wiedzieć, iż w przypadku hodowanych w oczkach wodnych samców karasi ozdobnych wiosną pojawia się swego rodzaju wysypka (niezwykle podobna do objawów ospy rybiej). Ma ona związek z tarłem.
Cechą charakterystyczną tego rodzaju wysypki jest jej umiejscowienie wyłącznie na głowie.

c) LECZENIE

Leczenie ospy rybiej polega na zastosowaniu długotrwałej kąpieli z dodatkiem środków, które zawierają zieleń malachitową (w proporcji 10 ml/100 litrów wody, czyli 2 krople na litr) lub błękit metylenowy. 

W tym miejscu pragnę zwrócić uwagę, iż w dziale akwarystycznym emusklep.pl oferujemy szeroki wybór wysokiej jakości, skutecznych środków do zwalczania ospy rybiej i wszelkich pasożytów np. Sera Costapur , Zoolek Zieleń.

Należy również podnieść temperaturę wody do wartości możliwie najwyższej, jaką tolerują ryby
(pamiętając, aby uniknąć zbyt gwałtownego wzrostu temperatury, ponieważ powoduje to osłabienie odporności rybek) oraz intensywnie napowietrzać.

Terapię trzeba stosować aż do momentu zniknięcia białych plamek.

Po zakończonej kuracji warto profilaktycznie stosować błękit metylenowy  w proporcji 2-3 krople na 10 litrów wody, gdyż orzęsek wytwarza formy przetrwalnikowe, które są odporne na działanie leków przez 2-3 tygodnie. 

d) PROFILAKTYKA (zapobieganie)

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania ospie rybiej jest duża dbałość o właściwą jakość wody w akwarium i zapewnienie rybom optymalnych warunków bytowania (stosowna temperatura, brak stresu
itp. itd.) oraz odpowiednio zbilansowanej diety, bogatej w witaminy (co wzmocni ich odporność),
a także zachowanie ostrożności przy nabywaniu nowych rybek (aby kupować tylko zdrowe osobniki).


Opracowała: mgr Emilia Sachogłuchowicz.

Opracowano na podstawie: Bednarczuk R. „Choroby słodkowodnych ryb akwariowych”, Wydawnictwo EGROS, luty 2009.