Anodorhynchus hyacinthinus, czyli ara hiacyntowa to jedna z największych papug, zamieszkiwała dawniej rozległe obszary Ameryki Południowej. Dziś tereny jej występowania są bardzo ograniczone, spotyka się je głównie w nielicznych lokacjach w Brazylii, we wschodniej Boliwii oraz północno-wschodnim Paragwaju. Do skurczenia się ich obszarów występowaniavitapol przyczyniły się głównie wycinki lasów. Przez znaczne ceny jakie uzyskują na rynku, papugi te cierpią też na skutek nielegalnych odłowów do celów hodowlanych. Są też tradycyjnym obiektem polowań miejscowych Indian. Obecnie szacuję się, że na wolności pozostało nie więcej niż 2500-3000 osobników, a ich status w Czerwonej Księdze to „narażone na wyginięcie”. Na szczęście w hodowlach instytucjonalnych (takich jak ogrody zoologiczne) i prywatnych znajduje się stabilna populacja tych ptaków, dzięki czemu istnieje też możliwość legalnego nabycia tego niezwykłego pupila.


Ara hiacyntowa należy do największych papug i osiąga około 100 centymetrów długości przy 130-140 centymetrach rozpiętości skrzydeł. Osiągają masę ciała około 2 kilogramów. Nie są tak krzykliwie ubarwione jak ararauny czy arakangi. Pióra pokrywające ich ciała są niemal jednolicie kobaltowoniebieskie, choć skrzydła i ogon są odrobinę ciemniejsze. Wokół nasady dolnej części dzioba i oczu występują wąskie, intensywnie żółte obwódki. Potężny dziób o łapy są szare. Młode papugi mają krótszy ogon, jaśniejszą górną część dzioba i mniej intensywnie żółte obwódki dookoła oczu. U papug tych praktycznie nie występuje dymorfizm płciowy, do rozpoznania arapłci konieczne jest więc badanie genetyczne lub endoskopowe. Choć są to papugi największe, nie należą do najcięższych. Prym tutaj należy do nowozelandzkiej kakapo, która osiąga wagę około 3,5 kilograma. Ptak ten jednak nie lata i bardziej przypomina dużą kurę niż papugę.

Pod względem wymagań ary hiacyntowe nie odstają od innych dużych ar. Najlepsze dla nich są duże woliery, a od wiosny do jesieni, gdy temperatury nocą nie spadają poniżej 10 stopni Celsjusza można trzymać je też w wolierach zewnętrznych. Pojedyncze, oswojone ptaki można też pielęgnować w solidnych, dużych klatkach o ile będą regularnie i na długo wypuszczane. Ary hiacyntowe, podobnie jak inne gatunki ar wymagają jednak często kontaktu z właścicielem. Są dość absorbujące i nie można pozostawiać ich na dłużej samych. Zaniedbywanie potrzeby kontaktu z właścicielem może doprowadzić papugę do depresji, nawyków takich jak wyrywanie piór, a nawet śmierci. Należy to barć pod uwagę, gdyż ary dożywają 30-50 lat. Socjalizowane od pisklęcia nie przejawiają agresji i dobrze bawią się nawet z dziećmi. Z właściciele potrafią nawiązać szczególną więź. Choć ary uważane są za najbardziej inteligentne z papug, to nie mają tak dobrych zdolności naśladowczych jak np. żako czy amazonki. Do jedzenia należy podawać im gotowe mieszanki ziaren dla dużych papug, urozmaicane owocami warzywami takimi jak: marchew, jabłka, gruszki, pomarańcze, banany, ogórki. Lubią też niedojrzałe, pokrojone na kawałki kolby kukurydzy, do tego można podawać im niewielkie ilości orzechów, skiełkowanego ziarna i zieleniny. Do wody pitnej należy dodawać preparaty mineralno-witaminowe.

Opracowano na podstawie wikipedii oraz artykułu Aria hiacyntowa, "ZooBranża", nr 8, 2017 r.