Pojęcie uzdatniania wody w akwarystyce jest dość szerokie, choć ogólnie jego celem jest doprowadzenie parametrów wody do poziomu odpowiedniego dla pielęgnowanych w zbiorniku zwierząt. Z jednej strony jest to usunięcie z wody substancji niepożądanych. Stężenia niektórych substancji w kranówce, choć zgodne z wymogami wody pitnej, przekraczają poziom właściwy dla wielu gatunków ryb. W wodzie tej możemy odnaleźć fosforany czy jony żelaza, które są szczególnie szkodliwefosforan dla delikatnych ryb i bezkręgowców. Uzdatnianie wody kojarzy się też z usuwaniem obecnego w wodzie wodociągowej chloru, czy pozbywaniem się metali ciężkich i zanieczyszczeń biologicznych. Wody z innych źródeł, np. ze studni, mogą być jeszcze bardziej kłopotliwe w dostosowaniu ich do naszych potrzeb. Niezależnie od źródła należy wpierw dokonać odpowiednich pomiarów stężeń substancji, a dopiero potem przejść do uzdatniania wody. Substancje niepożądane można usunąć na zasadzie sorpcji, przy użyciu węgla aktywnego, glinokrzemianów i jonitów, czy też przez wiązanie i neutralizację środkami chemicznymi.


Uzdatnianie wody to także doprowadzanie jej chemicznych parametrów do właściwych poziomów. Woda dostępna w naszych kranach najczęściej jest twarda, a większość popularnych gatunków ryb wymaga wody miękkiej, choć sytuacja bywa czasem odwrotna, jak choćby w przypadku pielęgnic z jeziora Malawi czy Tanganika. Twardość ogólną obniża się najczęściej przy przy użyciu odpowiednich jonitów, a twardość węglanową można obniżać też przy pomocy odpowiednich preparatów. Niezależnie od metody właściwa miękkość wody to nie wszystko. Jonity i inne sorbenty stosowane zarówno przez akwarystów, jak i w stacjach uzdatniania wody eliminują nie tylko niepożądane pierwiastki, ale też bioelementy konieczne w wodzie akwariowej. Dlatego należy stosować prodibiopreparaty przywracające właściwy skład wody. Niektóre gatunki mają też specjalne wymagania, jak ryby z biotopów leśnych dorzecza Amazonki, dla których stosuje się dodatek garbników i preparatów torfowych. W wodzie potrzebne są też odpowiednie szczepy bakterii, bez których zbiornik szybko uległby samozatruciu z powodu nadmiaru amoniaku i azotynów.


Dostępne na rynku preparaty do uzdatniania wody można podzielić na kilka kategorii. Znaleźć więc można środki wiążące chlor i metale ciężkie. Ich zastosowanie jest szczególnie przydatne gdy woda, przed dodaniem do akwarium nie może być odpowiednio długo odstana. Innym typem preparatów są środki korygujące ph i twardość wody. Są to preparaty szeroko stosowane w związku z dość twardą wodą w naszych kranach. Polegają one głównie na zakwaszeniu i alkalizacji wody, pociąga za sobą zmianę twardości węglanowej. Na rynku znaleźć można też preparaty uzupełniające wodę w makro i mikre elementy, które powinny znaleźć się w zbiorniku w śladowych ilościach, oraz preparaty mikrobiologiczne, które zawierają szczepy bakterii, których obecność w akwarium jest konieczna dla właściwego przebiegu przemiany odpadowej substancji organicznych. Zapobiegają one też gromadzeniu się szkodliwych produktów przemiany materii i są niezbędne szczególnie przy zakładaniu akwarium. Dostępne są też preparaty obniżające stężenie fosforanów i azotanów wodzie. Sam proces uzdatniania wymaga użycia kilku preparatów w celu osiągnięcia właściwych poziomów parametrów wody oraz wielokrotnego powtarzania pomiarów.

Opracowano na podstawie wikipedii oraz strony www.rynekzoologiczny.pl